Fabryka Emalia Oskara Schindlera – historia, zwiedzanie, bilety

Fabryka Emalia Oskara Schindlera w Krakowie to oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, w którym zobaczysz stałą wystawę „Kraków – czas okupacji 1939–1945”. Na spokojne zwiedzanie zarezerwuj co najmniej 1,5–2 godziny, a bilet normalny w 2026 roku kosztuje 60 zł. Poniżej znajdziesz najważniejsze informacje o historii tego miejsca, dojeździe, godzinach otwarcia oraz cenach biletów.

Historia Fabryki Emalia Oskara Schindlera

Dzisiejsze muzeum przy ulicy Lipowej 4 to dawna fabryka naczyń emaliowanych, która powstała w 1937 roku jako Fabryka Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych „Rekord”. Jej założycielami byli Izrael Kohn, Wolf Luzer Glajtman i Michał Gutman. Początkowo zakład mieścił się przy ulicy Romanowicza 9, a od stycznia 1938 roku działał już w nowym budynku na krakowskim Zabłociu.

W marcu 1939 roku fabryka zaprzestała produkcji, a w czerwcu tego samego roku została postawiona w stan upadłości. W listopadzie 1939 roku zarząd powierniczy nad zakładem objął niemiecki przedsiębiorca Oskar Schindler. Na początku 1940 roku wydzierżawił on budynki fabryczne i zmienił nazwę na Deutsche Emailwarenfabrik, czyli DEF.

Od Rekordu do Deutsche Emailwarenfabrik

Schindler szybko przystąpił do rozbudowy fabryki. Powstała hala z tokarkami, tłoczniami, prasami do blach i narzędziownią. W 1942 roku nadbudowano halę sztancowni, tworząc trzykondygnacyjny budynek ze wzorcownią, magazynami, zapleczem socjalnym oraz gabinetem i mieszkaniem właściciela. Produkowano tam naczynia emaliowane, a od 1943 roku uruchomiono również dział zbrojeniowy, w którym wykonywano menażki dla Wehrmachtu, łuski oraz zapalniki do pocisków artyleryjskich i lotniczych.

Załoga zmieniała się z czasem. Początkowo przeważali Polacy, ale później coraz większą część pracowników stanowili Żydzi. Schindler umiejętnie wykorzystywał swoje zdolności negocjacyjne, aby chronić zatrudnionych i utrzymywać, że są oni niezbędni do funkcjonowania zakładu.

Oskar Schindler i lista ocalonych

Po likwidacji krakowskiego getta w marcu 1943 roku część ocalałych Żydów trafiła do obozu pracy w Płaszowie. Dzięki staraniom Schindlera jego pracownicy zostali umieszczeni w barakach na parceli przylegającej do fabryki. W 1944 roku liczba zatrudnionych wynosiła około 1100 osób. Kiedy front wschodni zaczął się zbliżać, Schindler ewakuował produkcję do Brünnlitz, czyli dzisiejszego Brněnca w Kraju Sudetów.

Oskar Schindler mówił: „Nienawidziłem brutalności, sadyzmu i szaleństwa nazizmu. Po prostu nie mogłem bezczynnie stać i patrzeć. Zrobiłem, co mogłem, co musiałem zrobić, co kazało mi sumienie.”

Wraz ze swoim księgowym Itzhakiem Sternem opracował słynną Listę Schindlera, dzięki której wykupił i przewiózł do nowej fabryki ponad 1100 osób. Więźniowie pracowali tam do 8 maja 1945 roku, kiedy obóz został wyzwolony. Po wojnie fabryka przeszła na rzecz skarbu państwa, a od 1948 roku działały w niej Zakłady Wytwórcze Podzespołów Telekomunikacyjnych Telpod.

Wystawa stała „Kraków – czas okupacji 1939–1945”

W 2007 roku budynek administracyjny dawnej fabryki przekazano Muzeum Historycznemu Miasta Krakowa. Stałą wystawę otwarto 10 czerwca 2010 roku. Ekspozycja mieści się przy ulicy Lipowej 4 i opowiada o losach Krakowa oraz jego polskich i żydowskich mieszkańców pod okupacją niemiecką, która rozpoczęła się 6 września 1939 roku.

Wystawa łączy wielką historię drugiej wojny światowej z codziennym życiem. Pokazuje między innymi rolę Krakowa jako ośrodka władzy Generalnego Gubernatorstwa, życie codzienne mieszkańców, los Żydów krakowskich oraz historię pracowników fabryki i samego Oskara Schindlera.

Co zobaczysz w 45 salach ekspozycyjnych?

Ekspozycję podzielono na kilkanaście segmentów tematycznych, a trasa zwiedzania prowadzi przez 45 starannie zaaranżowanych sal. Wrażenie robi już sam układ przestrzeni – wąskie korytarze przypominają mury getta, a kolejne sale odtwarzają konkretne miejsca z okupowanego Krakowa. Podczas wizyty trafisz między innymi do przedwojennego tramwaju, zakładu fryzjerskiego, celi więziennej oraz przestrzeni za murami getta.

Na trasie zwiedzania znalazły się również inne odtworzone wnętrza:

• ulica przedwojennego Krakowa,
• mieszkanie w getcie,
• piwnica, w której ukrywano Żydów,
• obszar nawiązujący do obozu pracy w Płaszowie,
• gabinet Oskara Schindlera wraz z sekretariatem.

Eksponaty uzupełnia dokumentacja fotograficzna i archiwalna ze zbiorów polskich oraz zagranicznych. Na drugim piętrze zobaczysz autentyczny gabinet Oskara Schindlera, a jednym z najbardziej poruszających elementów jest instalacja „Arka Ocalonych” z nazwiskami uratowanych przez niego osób.

Wystawa czasowa „Wojenne dzieci” w 2026 roku

Od 12 września 2025 do 30 sierpnia 2026 roku można oglądać wystawę czasową „Wojenne dzieci”. Jej kuratorką jest Beata Łabno. Ekspozycja pokazuje wojnę i okupację z perspektywy najmłodszych, którzy we wrześniu 1939 roku mieli nie więcej niż 11 lat. Twórcy przedstawiają dzieci nie tylko jako ofiary, ale też jako aktywne podmioty, które w miarę możliwości podejmowały własne działania.

Wystawa składa się z dwóch części. Pierwsza to mikrohistorie kilkunastu bohaterów o różnym pochodzeniu, religii i statusie majątkowym. Druga skupia się na Szkole Młodszych Ochotniczek, założonej w 1942 roku w Uzbekistanie przy Armii generała Andersa. Całość dopełniają dokumenty, zdjęcia, rysunki, relacje oraz przedmioty należące do bohaterów. Towarzyszy jej publikacja dla dzieci „Szkatułka. Pierrot. Piłeczka” autorstwa Joanny Rudniańskiej z ilustracjami Igora Kubika.

Jak dojechać do Fabryki Schindlera i jak zaplanować wizytę?

Adres oddziału to ulica Lipowa 4, 30-702 Kraków, dzielnica Podgórze. Najbliższy przystanek komunikacji miejskiej to Plac Bohaterów Getta, skąd do wejścia jest około 550 metrów. Możesz tam dotrzeć tramwajem lub autobusem, a przy ładnej pogodzie wygodnym rozwiązaniem będzie spacer z Kazimierza przez Podgórze.

W okolicy znajduje się kilka ważnych punktów, które warto połączyć w jedną trasę:

• Ulica Pomorska – dawny budynek Gestapo,
• Apteka pod Orłem – historia getta i postać Tadeusza Pankiewicza,
• Miejsce Pamięci KL Plaszow – wystawa plenerowa,
• Stara Synagoga przy ulicy Szerokiej 24 – najstarsza stojąca synagoga w Polsce, zbudowana w XV wieku,
• Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK – odrębna instytucja mieszcząca się w budynkach fabryki.

Fabryka Emalia jest także częścią Trasy Pamięci Muzeum Krakowa, a przez wiele lat była jednym z obiektów Krakowskiego Szlaku Techniki.

Godziny otwarcia i dni zamknięte

Godziny otwarcia w 2026 roku różnią się w zależności od dnia tygodnia. Ostatnie wejście na wystawę jest możliwe na 90 minut przed zamknięciem. Muzeum nie działa w każdy pierwszy wtorek miesiąca.

W 2026 roku oddział będzie zamknięty między innymi 15 sierpnia, 1 września, 6 października, 1 listopada, 3 listopada, 11 listopada, 1 grudnia, 24 grudnia i 25 grudnia. W poniedziałki można zwiedzać wystawę stałą za darmo, ale nie ma możliwości wcześniejszej rezerwacji biletów online dla gości indywidualnych.

Bilety do Fabryki Schindlera w 2026 roku

Bilety na zwiedzanie mają charakter imienny. W dniu wizyty należy mieć przy sobie dokument tożsamości. Sprzedaż online rozpoczyna się na 90 dni przed datą zwiedzania – bilety grupowe od godziny 8:00, indywidualne od 9:00 – i kończy się na 6 godzin przed terminem. Jedna osoba może kupić maksymalnie 5 biletów. Wejście na wystawę jest możliwe w ciągu 15 minut od godziny wskazanej na bilecie.

Bilet normalny na wystawę stałą kosztuje 60 zł, a ulgowy 45 zł. Kasa sprzedaje bilety tylko w dniu zwiedzania, na najbliższy dostępny termin.

Usługa oprowadzania po wystawie stałej kosztuje 390 zł, a dla grup uprawnionych do biletów grupowych ulgowych 360 zł. Stała tura w języku angielskim to 90 zł za bilet normalny i 75 zł za bilet ulgowy.

Na wystawę czasową „Wojenne dzieci” obowiązuje odrębny cennik. Bilet normalny kosztuje 22 zł, ulgowy 16 zł, a rodzinny 44 zł.

Praktyczne wskazówki przed zwiedzaniem

Cała wizyta zajmuje zwykle od 1,5 do 2 godzin. Muzeum nie jest zalecane dla dzieci poniżej 14. roku życia, ponieważ prezentowane historie są poruszające i mogą być dla nich zbyt trudne. Najspokojniejszy okres na zwiedzanie to miesiące od końca listopada do marca, a najmniej odwiedzających jest w styczniu i lutym.

W 2026 roku w Fabryce Emalia Oskara Schindlera odbędzie się również Noc Muzeów. Wydarzenie zaplanowano na 15 maja 2026 roku w godzinach 19:00–00:30, a bilet wstępu kosztuje 5 zł. W programie znalazło się zwiedzanie wystawy stałej i czasowej oraz pokazy filmów dokumentalnych z Archiwum Nowej Zelandii.

Przed wizytą warto pamiętać o kilku zasadach organizacyjnych:

• bilety imienne wymagają okazania dokumentu tożsamości,
• brak dostępności biletów online nie oznacza braku biletów w kasie,
• kasa sprzedaje bilety wyłącznie w dniu zwiedzania,
• wejście na wystawę jest możliwe w ciągu 15 minut od godziny widniejącej na bilecie,
• w poniedziałki wstęp wolny obowiązuje tylko na wystawę stałą i nie obejmuje wystawy czasowej.

Dla osób, które chcą głębiej poznać kontekst historyczny, dobrym uzupełnieniem wizyty będzie Apteka pod Orłem oraz Stara Synagoga. Obie placówki znajdują się w niedalekiej odległości od ulicy Lipowej 4 i tworzą spójny obraz żydowskiej historii Krakowa.